برنامه اندزویدی سیرستان

سیرستان بهترین راهنمای مسافر برای سفر به مکان های دیدنی ایران است.

آیینه خانه سردار مفخم بجنورد یک بنای تاریخی است که در باغ بزرگی در عهد ناصری در شهر بجنورد خیابان شریعتی شمالی احداث شده است. این بنا، مقر سردار مفخم حکمران بجنورد، اسفراین، جاجرم و استراباد بوده و دیدار های رسمی با مقامات قاجار در این مکان صورت می گرفته است.

بانی این اثر یارمحمدخان سهام الدوله بجنوردی معروف به سردار مفخم و معمار آن ممتحن الملک شقاقی بود که مدرسه شهید مطهری تهران، (سپهسالار سابق) از جمله کارهای اوست.

سقف این عمارت پوشش سفال داشت که در تعمیرات بعدی تبدیل به سقف شیروانی گالوانیزه شده است. از نکته های قابل توجه این تالار وجود تصاویر ۱۳۴ تن از شخصیت های برجسته عصر صفوی تا دوره قاجار و هم چنین سران حکومتی کشورهای هم جوار است؛ در این زمینه می توان به تصاویر شاه طهماسب، شاه عباس، آقا محمدخان، فتحعلیشاه و کریم خان زند اشاره کرد که در قسمت گلویی زیر سقف نصب شده است. در تزئین تالار از ۱۷ طرح مختلف استفاده شده است که شامل نقش چهل چراغ، مقرنس، نمای بیرون عمارت و نقوش استیلیزه گیاهی هندسی است.

این ساختمان در دو طبقه با تزئینات داخلی و خارجی ساخته شده است و سردر ورودی بنا دارای ۴ مناره می باشدکه روی ۲ مناره کلمه محمد ۱۲ بار به شیوه کاشیکاری تکرار شده است. تزئینات خارجی بنا نیز شامل کاشی کاری هفت رنگ و نقوش انسانی و حیوانی است.

مصالح به کار رفته در این بنا شامل آجر، ماسه، گچ، ملات ساروج، پی سنگی و شفته آهک است که برای رعایت اصول معماری در زیرسازی و پی این بنا از سنگ استفاده شد و هم چنین چوب ارس به شکل عمودی و افقی نیز به منظور استحکام بنا در آن به کار رفته است. آیینه خانه توسط فضای سبز محدودی از جمله گل کاری و احداث چپر و پرچین از کل مجموعه دارالحکومه جدا می شد. بنای مذکور دارای پلانی آزاد با رعایت نظام هندسی وجود تقارن و الهام پذیری از معماری سنتی ایران و غرب است؛ به عنوان مثال استفاده از کاشی ۷ رنگ در ساخت آن به وضوح مشاهده می شود. در ساخت نمای آیینه خانه نیز از کاشی در ۳ تکنیک ۷ رنگ، معقلی و اسلیمی استفاده شده است. نقوش اسلیمی نیز نگاره هایی برگرفته از مظاهر طبیعت است که برای پرهیز از شبیه سازی طرح شده است.

ساختمان دارای ۳ در ورودی در ضلع های شمالی (ورودی اصلی) غربی و شرقی است که هر ۳ به راهرویی در طبقه اول منتهی می شود. در یک طرف این راهرو حجره هایی قرار دارد و در سوی دیگر ۴ اتاق. در ۲ انتهای راهرو پله هایی تعبیه شده است که به طبقه فوقانی جایی که تالار آیینه در آن واقع شده است ختم می شود و طبقه دوم نیز شامل ۴ اتاق و تالار آیینه است. درب های این طبقه از جنس چوب صندل است که با استخوان تزئین شده است. وجود سقف های مشبک چوبی در این بنا از شاخص های معماری عصر قاجار است. در نمای شمالی (اصلی) عمارت ۴ نیم ستون به قطر تقریبی ۱۱۰ سانتی متر و ارتفاع ۱۰ متر مشاهده می شود. ۲ نیم ستون دارای یک تاج نیم دایره ای است که شکل گلدسته را تداعی می کند و ۲ نیم ستون دیگر به دلیل وقوع زلزله بدون تاج است که بعد از مرمت جای آن خالی گذاشته شده است. این نیم ستون ها با کاشی های فیروزه ای و لاجوردی و نیز کاشی های سیاه سفید و زرد مزین شده است. نیم ستون ها با خط معقلی بسیار زیبایی آراسته شده است که نام مبارک پیامبر اسلام (ص) به طور منظم در این نیم ستون ها از پایین به بالا ۱۲ مرتبه تکرار شده است. یک مرتبه به رنگ سیاه و یک بار به رنگ زرد که نیم ستون ها به پایه ای از سنگ مرمر ختم می شود. در قسمت فوقانی نمای اصلی یک تاج نیم دایره ای وجود دارد که نسبت به ۲ تاج نیم دایره ای روی مناره ها بسیار بزرگ تر است.

در حاشیه تاج اصلی یک ردیف کاشی با نقش گل لاله به رنگ قرمز و آبی به صورت سر بالا و واژگون نصب شده است. در قسمت داخلی این نیم دایره یک سری نقوش اسلیمی زیبا مشاهده می شود. در بخش میانی این نیم دایره که زمینه ای لاجوردی دارد، نقش جدال بین شیر و اژدها دیده می شود. در فرهنگ باستانی ایران زمین جدال بین شیر و اژدها نمادی از جدال بین خیر و شر بوده است. در این تصویر در حالی که اژدها (نماد شر) شیر را در بر گرفته شیر (نماد خیر) با فشردن گلوی اژدها شر را به آستانه نابودی می کشاند. در کنار جدال بین خیر و شر دو تفنگدار در حالی که به زمین زانو زده اند، محل جدال بین شیر و اژدها را نشانه رفته اند. این سربازان نیز خود می توانند نمادی از خیر و شر باشند که با هم در جنگ اند. در زیر این قسمت طاقی وجود دارد که در ورودی را در میان گرفته است. کاشی های این قسمت به رنگ زرد فیروزه ای و لاجوردی است. پیشانی طاق با نقوش اسلیمی تزیین شده است و در قسمت زیرین نقش ۲ گلدان به صورت قرینه و همین طور نقش عمارت کلاه فرنگی در طرفین این گلدان ها مشاهده می شود. در ۲ طرف در ورودی نقش ۲ سرباز در حال نگهبانی از بنا به چشم می خورد که حالت چشم ها و طرز ایستادن سربازان یاد آور تابلوهای تعزیه عصر قاجار و هم چنین نشان دهنده نوع لباس رزم و قدرت است. در بخش میانی نما یک طاق جناقی وجود دارد که در قسمت میانی آن پنجره ای به ابعاد ۲۹۰*۲۹۰ سانتی متر قرار دارد به نام طارمی و علت بزرگ بودن آن تامین نور تالار آیینه و ایجاد چشم انداز مناسب به فضای بیرون است. تزیینات این طاق محراب گونه دو لچکی با پس زمینه زرد همراه با نقوش اسلیمی به رنگ فیروزه ای و لاجوردی است و بین قسمت فوقانی و میانی ۲ ردیف کاشی ۷ رنگ نصب شده است.

امروزه موزه تاریخی و فرهنگی در این ساختمان قرار دارد. در طبقه دوم، اتاق آیینه کاری شده ای وجود دارد که به دلیل همین اتاق ساختمان به آیینه خانه مشهور شده است.

امروز بنای آیینه خانه به عنوان موزه تاریخی فرهنگی بجنورد مورد استفاده قرار می گیرد.

این بنا در سال ۱۳۷۶خریداری شد و پس از مرمت، در سال ۱۳۷۹ به بهره برداری و به شماره ۳۱۱۶۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

خراسان شمالی فرهنگی
تاریخ آب و هوا دما فعلی کمترین دما بیشترین دما
1396/11/01 21:00 clear sky -3.9 -7.38 -3.9
1396/11/02 00:00 clear sky -6.21 -8.82 -6.21
1396/11/02 03:00 clear sky -7.82 -9.56 -7.82
1396/11/02 06:00 clear sky 2.54 1.67 2.54
1396/11/02 09:00 clear sky 8.6 8.6 8.6
1396/11/02 12:00 clear sky 7.86 7.86 7.86
1396/11/02 15:00 clear sky -2.45 -2.45 -2.45
1396/11/02 18:00 clear sky -7.07 -7.07 -7.07
1396/11/02 21:00 scattered clouds -8.07 -8.07 -8.07
1396/11/03 00:00 few clouds -7.49 -7.49 -7.49
1396/11/03 03:00 scattered clouds -7.91 -7.91 -7.91
1396/11/03 06:00 clear sky 3.01 3.01 3.01
1396/11/03 09:00 clear sky 9.5 9.5 9.5
1396/11/03 12:00 clear sky 8.54 8.54 8.54
1396/11/03 15:00 clear sky -2.31 -2.31 -2.31
1396/11/03 18:00 clear sky -6.87 -6.87 -6.87
1396/11/03 21:00 clear sky -8.48 -8.48 -8.48
1396/11/04 00:00 few clouds -9.22 -9.22 -9.22
1396/11/04 03:00 scattered clouds -8.11 -8.11 -8.11
1396/11/04 06:00 broken clouds 2.99 2.99 2.99
1396/11/04 09:00 broken clouds 8.19 8.19 8.19
1396/11/04 12:00 clear sky 7.41 7.41 7.41
1396/11/04 15:00 clear sky -1.27 -1.27 -1.27
1396/11/04 18:00 clear sky -5.65 -5.65 -5.65
1396/11/04 21:00 clear sky -7.76 -7.76 -7.76
1396/11/05 00:00 clear sky -8.64 -8.64 -8.64
1396/11/05 03:00 clear sky -9.33 -9.33 -9.33
1396/11/05 06:00 clear sky 3.32 3.32 3.32
1396/11/05 09:00 clear sky 9.24 9.24 9.24
1396/11/05 12:00 clear sky 8.61 8.61 8.61
1396/11/05 15:00 clear sky -1.54 -1.54 -1.54
1396/11/05 18:00 clear sky -6.03 -6.03 -6.03
1396/11/05 21:00 clear sky -7.87 -7.87 -7.87
1396/11/06 00:00 clear sky -8.99 -8.99 -8.99
1396/11/06 03:00 clear sky -8.7 -8.7 -8.7
1396/11/06 06:00 scattered clouds 1.44 1.44 1.44
1396/11/06 09:00 scattered clouds 8.56 8.56 8.56
1396/11/06 12:00 broken clouds 8.33 8.33 8.33
1396/11/06 15:00 broken clouds 0.25 0.25 0.25
1396/11/06 18:00 broken clouds -1.9 -1.9 -1.9